اینترنت طبقاتی چه پیامدهایی برای جامعه بهمراه دارد؟ پارس آی سی تی: متن حاضر پدیده «اینترنت طبقاتی» را از نظر اندیشمندانی چون آلتوسر و گرامشی تحلیل می کند به گزارش پارس آی سی تی به نقل از خبر آنلاین روزنامه شرق نوشت: در قسمت پیامدها، تبعیض در دسترسی به اینترنت به ایجاد شکاف دیجیتال، نابرابری در دسترسی به دانش، محرومیت اقتصادی و تمرکز قدرت ارتباطی منجر می شود. همینطور نسل زد بعنوان نسل دیجیتال، در رویارویی با محدودیت ها بسمت مواضع انتقادی تر سوق پیدا می کند. مقاله نشان داده است که اینترنت طبقاتی هم توسعه اقتصادی را تضعیف می کند و هم سبب کاهش اعتماد عمومی و فرسایش سرمایه اجتماعی دولت می شود. سرانجام، کنشگری در جامعه مدنی با امتناع از پذیرش امتیازات بر پایه تبعیض و کنش مصرفی اعتراضی بعنوان دو راهکار اصلی برای مواجهه با این وضعیت معرفی می شود. روبنا و زیربنای طبقاتی شدن اینترنت در ایران بقاتی شدن دسترسی به اینترنت در ایران را می توان در قالب رابطه زیربنا و روبنا در نظریه های ساختارگرایانه، بخصوص در خوانش های آلتوسر و گرامشی، تحلیل کرد. با بهره گیری از رویکرد ساختارگرایانه – انتقادی آلتوسر می توان اینگونه نتیجه گرفت که در سطح روبنا، محدودسازی و تفکیک دسترسی به اینترنت به طور معمول با ارجاع به لزوم هایی چون «امنیت ملی»، «حفظ فرهنگ» یا «مدیریت فضای مجازی» توجیه می شود؛ اما این گفتمان ها را می توان بخشی از دستگاه های نگاهی دولت دانست که کارکردشان مقبولیت بخشی به روابط قدرت موجود است. هماهنگ با آلتوسر اما با رویکرد متفاوت نظریه پرداز هژمونی آنتونیو گرامشی اعتقاد دارد در سطح زیربنا، این سیاستهای تبعیض آمیز دارای منطق اقتصادی و سیاسی هستند؛ همچون تولید رانت، کنترل جریان اطلاعات و تحکیم سازوکارهای نظارت اجتماعی. از منظر گرامشی، سلطه فقط از راه اجبار اعمال نمی گردد، بلکه نیازمند تولید هژمونی و رضایت نسبی جامعه است؛ بنابراین، گفتمان های امنیتی و فرهنگی را می توان بخشی از فرآیند طبیعی سازی این نابرابری ها دانست، در صورتیکه در سطح عمیق تر، این سیاستها در خدمت منافع اقتصادی و تثبیت قدرت عمل می کنند. نتایج تبعیض در دسترسی به اینترنت تبعیض در دسترسی به اینترنت در وهله نخست به ایجاد «شکاف دیجیتال» منجر می شود؛ شکافی که نه فقط به تفاوت در دسترسی فنی، بلکه به نابرابری در دسترسی به اطلاعات، فرصت ها و منابع قدرت نیز گسترش می یابد؛ این وضعیت به ایجاد «شکاف شناختی» می انجامد، به شکلی که گروههای دارای دسترسی از منابع آموزشی و اطلاعاتی گسترده تری بهره مند شده و توان بیشتری در تولید دانش پیدا می کنند. در سطح اقتصادی، اینترنت زیرساخت اصلی اقتصاد دیجیتال است و دسترسی نابرابر به آن به توزیع نابرابر موقعیت های شغلی و درآمدی منجر می شود. این امر شکاف اقتصادی را شدت بخشیده و به بازتولید نابرابری طبقاتی می انجامد. از طرف دیگر، اینترنت بعنوان فضای تولید و گردش معنا، نقشی اساسی در توزیع قدرت ارتباطی دارد و نابرابری در دسترسی به آن سبب تمرکز قدرت در دست گروههای خاص می شود. سرانجام، برایند این فرایندها به ایجاد «شهروندی چندسطحی» منجر می شود؛ وضعیتی که در آن دسترسی به حقوق، فرصت ها و منابع به شکل نابرابر توزیع شده و جامعه به سطوح مختلفی از ادغام اجتماعی تقسیم می شود.تبدیل نسل زد به نسل ضد باآنکه اینترنت طبقاتی دارای تبعات منفی جدی برای همه اعضاء جامعه فارغ از پایگاه اجتماعی و موقعیت نسلی است اما نسل زد بعنوان بومیان دیجیتال، نسلی است که هویت اجتماعی و الگوهای ارتباطی آن به صورت عمیق با اینترنت شکل گرفته است. اینترنت برای این نسل نه یک ابزار، بلکه بخشی از زیست جهان روزمره است. تبعیض در دسترسی به اینترنت برای این نسل، نه فقط یک محدودیت فنی، بلکه محرومیت از دسترسی به دانش، موقعیت های اقتصادی و مشارکت اجتماعی تلقی می شود. درنتیجه، این وضعیت می تواند به تضعیف اعتماد اجتماعی و افزایش فاصله میان نسل جدید و ساختارهای رسمی بینجامد. در قالب کاستلز، اینترنت بستر اصلی کنش شبکه ای و هویت جمعی است؛ بدین سبب محدودسازی آن می تواند الگوهای کنش اجتماعی این نسل را بسمت اشکال انتقادی تر سوق دهد.برندگان و بازندگان اینترنت طبقاتی در سطح کلان، اولین بازنده اینترنت طبقاتی، توسعه کشور است. محدودسازی دسترسی به اینترنت سبب قطع ارتباط با اقتصاد جهانی، کاهش بهره وری، از بین رفتن موقعیت های شغلی و تشدید مهاجرت نیروی انسانی می شود. در سطح سیاسی نیز، دولت- بخصوص در شرایطی که وعده اینترنت آزاد داده شده- با کاهش اعتماد عمومی و فرسایش سرمایه اجتماعی مواجه می شود. در سطح دیگر، گروه هایی که از دسترسی های ویژه برخوردار می باشند نیز در بلند مدت با هزینه های اجتماعی مواجه می شوند، برای اینکه این وضعیت به «ویژه پنداری» و فاصله گرفتن از بدنه جامعه منتج شده و سرمایه نمادین آنها را تضعیف می کند. نمونه هایی از برخی نهادهای حرفه ای که دسترسی های خاص دریافت می کنند، نشان داده است که این امتیازها می توانند به کاهش اعتماد عمومی نسبت به این گروه ها منجر شوند. راهکارهای جامعه مدنی در رویارویی با اینترنت طبقاتی جامعه مدنی می تواند از دو مسیر اصلی با اینترنت طبقاتی مواجه شود. نخست، امتناع از پذیرش دسترسی های ویژه است. چنین امتیازهایی اگر پذیرفته شوند، به بازتولید نابرابری و فاصله گرفتن گروههای حرفه ای از جامعه منجر می شوند. بعنوان مثال، تجربه برخی نهادهای صنفی مانند کانون پرستاران نشان داده است که رد امتیازهای تبعیض آمیز می تواند به حفظ انسجام اجتماعی کمک نماید. از سوی دیگر پذیرش و مشروعیت بخشی به تبعیض در دسترسی به اینترنت از سوی نهاد پرسابقه و بزرگی مانند کانون وکلای دادگستری مرکز که اتفاقا فلسفه وجودی آن دسترسی به عدالت است، می تواند ضربه خیلی جدی به اعتبار و آبروی این مرکز و سایر نهادهای مشابه وارد کند. راهبرد دوم، کنش مصرفی اعتراضی است. بخش قابل توجهی از مصرف اینترنت در ایران صرف استفاده از خدمات سرگرمی، بخصوص تماشای فیلم و سریال در پلت فرم های داخلی و اپراتوری می شود. در این چارچوب، کاهش یا تحریم هدفمند این نوع مصرف می تواند بعنوان یک ابزار فشار اقتصادی و نمادین عمل کند و بر ساختار درآمدی اپراتورها و اکوسیستم محتوا اثر بگذارد. این دو راهبرد در کنار هم می توانند نقش جامعه مدنی را در مقابل روندهای تبعیض آمیز تقویت نمایند.به طور خلاصه با استفاده از رویکرد ساختارگرایانه – انتقادی آلتوسر میتوان این گونه نتیجه گرفت که در سطح روبنا، محدودسازی و تفکیک دسترسی به اینترنت به صورت معمول با ارجاع به ضرورت هایی چون امنیت ملی، حفظ فرهنگ یا مدیریت فضای مجازی توجیه می شود؛ اما این گفتمان ها را میتوان بخشی از دستگاه های نگاهی دولت دانست که کارکردشان مقبولیت بخشی به روابط قدرت موجود است. نتایج تبعیض در دسترسی به اینترنت تبعیض در دسترسی به اینترنت در وهله نخست به ایجاد شکاف دیجیتال منجر می شود؛ شکافی که نه فقط به تفاوت در دسترسی فنی، بلکه به نابرابری در دسترسی به اطلاعات، فرصت ها و منابع قدرت هم گسترش می یابد؛ این وضعیت به ایجاد شکاف شناختی می انجامد، بشکلی که گروه های دارای دسترسی از منابع آموزشی و اطلاعاتی گسترده تری بهره مند شده و توان بیشتری در تولید دانش پیدا می کنند. از طرفی پذیرش و مشروعیت بخشی به تبعیض در دسترسی به اینترنت از جانب نهاد پرسابقه و بزرگی مانند کانون وکلای دادگستری مرکز که اتفاقا فلسفه وجودی آن دسترسی به عدالت است، می تواند ضربه خیلی جدی به اعتبار و آبروی این مرکز و سایر نهادهای مشابه وارد کند. منبع: ict-pars.ir 1405/03/03 22:34:34 5.0 / 5 4 تگهای خبر: آنلاین , اینترنت , تولید , خدمات این پست را می پسندید؟ (1) (0) X تازه ترین مطالب مرتبط تسلط ایران بر اینترنت جهانی تهدیدی فرضی نیست اینترنت فعلا بازگشایی نمی شود هزینه اینترنت پرو به ۸ میلیون تومان رسید وقتی گوگل باز است، مسدود ماندن سایر ظرفیتهای اینترنتی با منطق امنیتی هم خوانی ندارد نظرات بینندگان در مورد این پست لطفا شما هم در مورد این پست نظر بدید = ۷ بعلاوه ۱ ثبت نظر